اگر برای ریزش مو تحقیق کرده باشید، احتمالاً هم اسم PRP به گوشتان خورده و هم PRF. هر دو از خون خودتان تهیه می‌شوند و هر دو قرار است موها را تقویت کنند. پس طبیعی است که بپرسید فرقشان چیست و کدام را انتخاب کنید.

این سؤال را تقریباً هر هفته در مطب می‌شنویم. جواب کوتاهش این است که این دو روش خیلی به هم شبیه‌اند، اما در نحوه‌ی آماده‌سازی و رفتارشان در پوست سر فرق دارند. در ادامه این فرق‌ها را ساده و بی‌اصطلاح توضیح می‌دهیم.

PRP مو چیست؟

PRP یعنی پلاسمای غنی از پلاکت. مقداری خون از بازو گرفته می‌شود، همراه با ماده‌ی ضدانعقاد در دستگاه سانتریفیوژ قرار می‌گیرد و بخشی که پلاکت بیشتری دارد جدا می‌شود. سپس این مایع به پوست سر تزریق می‌شود.

پلاکت‌ها حاوی فاکتورهای رشدی هستند که به خون‌رسانی و فعالیت فولیکول‌های مو کمک می‌کنند. PRP سال‌هاست برای ریزش موی ارثی استفاده می‌شود و تعداد زیادی مطالعه درباره‌ی آن منتشر شده است. با این حال هنوز روش استانداردی برای تهیه و تزریق آن وجود ندارد و نتایج مطالعات یکسان نیست.

PRF مو چیست؟

PRF یعنی فیبرین غنی از پلاکت و نسل جدیدتر همین ایده است. تفاوت اصلی این است که در تهیه‌ی PRF ماده‌ی ضدانعقاد اضافه نمی‌شود و خون با سرعت کمتری سانتریفیوژ می‌شود.

نتیجه، ماده‌ای است که پلاکت‌ها و گلبول‌های سفید را در یک شبکه‌ی ظریف فیبرین نگه می‌دارد. این شبکه باعث می‌شود فاکتورهای رشد آهسته‌تر و در مدت طولانی‌تری آزاد شوند. نوع تزریقی آن معمولاً با نام i-PRF شناخته می‌شود.

📷 جای تصویر 1: دو لوله‌ی آزمایش کنار هم بعد از سانتریفیوژ. لوله‌ی PRP با لایه‌ی زرد پلاسما بالای گلبول‌های قرمز، و لوله‌ی PRF با مایع زرد کم‌رنگ‌تر و یک لایه‌ی ژله‌ای فیبرین. روی هر لایه برچسب فارسی بخورد.
نوع پیشنهادی: طرح گرافیکی ساده (اینفوگرافیک)، نه عکس واقعی خون
PRP و PRF هر دو از خون خودتان تهیه می‌شوند؛ فرقشان در نحوه‌ی آماده‌سازی است.

تفاوت‌های PRP و PRF در یک نگاه

  • ماده‌ی ضدانعقاد: در PRP استفاده می‌شود؛ در PRF نه، و محصول کاملاً از خون خود فرد است.
  • نحوه‌ی آماده‌سازی: PRP معمولاً با سرعت بالاتر سانتریفیوژ می‌شود؛ PRF با سرعت کمتر و زمان کوتاه‌تر.
  • آزاد شدن فاکتورهای رشد: در PRP سریع‌تر است؛ در PRF آهسته‌تر و طولانی‌تر.
  • شواهد علمی: PRP مطالعات بیشتر و قدیمی‌تری دارد؛ مطالعات PRF کمتر و جدیدترند، اما برخی نتایج امیدوارکننده‌ای گزارش کرده‌اند.
  • روند انجام و احساس بیمار: تقریباً یکسان؛ خون‌گیری، آماده‌سازی و تزریق‌های ریز در پوست سر.

علم چه می‌گوید؟

مطالعات متعدد نشان داده‌اند PRP می‌تواند در ریزش موی ارثی تراکم و ضخامت مو را بهتر کند، هرچند سازمان غذا و داروی آمریکا هنوز آن را به‌طور رسمی برای این بیماری تأیید نکرده و پروتکل‌ها در مراکز مختلف متفاوت است.

درباره‌ی PRF، چند کارآزمایی بالینی در سال‌های اخیر آن را با PRP مقایسه کرده‌اند و برخی نتیجه‌ی بهتری برای PRF گزارش کرده‌اند. اما تعداد این مطالعات هنوز کم است و برای نتیجه‌گیری قطعی به پژوهش‌های بزرگ‌تر نیاز است.

جمع‌بندی منصفانه این است: هر دو روش در جای درست مؤثرند و «بهترین» روش برای همه وجود ندارد.

کدام برای شما مناسب‌تر است؟

انتخاب بین PRP و PRF بعد از معاینه انجام می‌شود، اما این نکات کلی کمک می‌کند:

  • اگر به اثر طولانی‌تر هر جلسه اهمیت می‌دهید: آزادسازی آهسته‌تر PRF می‌تواند مزیت باشد.
  • اگر به ماده‌ی ضدانعقاد حساسیت دارید یا ترجیح می‌دهید هیچ ماده‌ی افزودنی نباشد: PRF گزینه‌ی مناسب‌تری است.
  • اگر قبلاً PRP زده‌اید و پاسخ خوبی گرفته‌اید: دلیلی برای تغییر روش نیست.
  • در هر دو حالت: بهترین نتیجه در ریزش ارثی مراحل اولیه تا متوسط دیده می‌شود، نه در نواحی کاملاً طاس.

مهم‌تر از انتخاب بین این دو، تشخیص درست نوع ریزش است. اگر ریزش شما از کمبود آهن یا مشکل تیروئید باشد، نه PRP و نه PRF به‌تنهایی کمکی نمی‌کنند. انواع ریزش و علت‌های آن را در مقاله‌ی ریزش مو: علت‌ها، انواع و زمان مراجعه به پزشک توضیح داده‌ایم.

📷 جای تصویر 2: نمودار مراحل ریزش موی ارثی در مردان و زنان (از کمی کم‌پشت شدن تا طاسی کامل). مراحل اول تا میانه با رنگ سبز مشخص شود و بنویسد «بهترین نتیجه‌ی PRP و PRF».
نوع پیشنهادی: طرح گرافیکی (سر از نمای بالا)، بدون عکس بیمار
PRP و PRF در مراحل اولیه تا میانه‌ی ریزش ارثی بهترین نتیجه را دارند.

روند درمان و تعداد جلسات

همه‌چیز با معاینه شروع می‌شود. پیش از هر تزریقی باید بدانیم ریزش شما از چه نوعی است. برای همین پوست سر را بررسی می‌کنیم و اگر لازم باشد، تریکوسکوپی یا آزمایش خون هم درخواست می‌شود. دکتر محمد اسدیان در بیش از بیست سال کار با بیماران ریزش مو بارها دیده است که یک تشخیص دقیق، مسیر درمان را کاملاً عوض می‌کند.

اگر PRP یا PRF برایتان مناسب باشد، روز درمان کمی خون از بازویتان گرفته می‌شود، درست مثل یک آزمایش معمولی. خون با تنظیمات مخصوص همان روش در دستگاه آماده می‌شود و بعد از بی‌حسی، با سوزن‌های خیلی ظریف در نقاط مختلف پوست سر تزریق می‌شود.

برنامه‌ی معمول ۳ تا ۴ جلسه با فاصله‌ی حدود یک ماه است و بعد، جلسه‌های نگهدارنده هر چند ماه یک بار. معمولاً اول متوجه می‌شوید که ریزش کمتر شده و بعد، طی چند ماه، پرپشت‌تر شدن موها را می‌بینید.

📷 جای تصویر 3: سه مرحله‌ی درمان پشت سر هم با آیکون: خون‌گیری از بازو، دستگاه سانتریفیوژ، تزریق در پوست سر. زیر هر آیکون یک کلمه.
نوع پیشنهادی: اینفوگرافیک افقی با آیکون، یا عکس واقعی از دستگاه سانتریفیوژ مطب دیورا
کل جلسه معمولاً کمتر از یک ساعت طول می‌کشد.

سؤالات متداول

PRF بهتر از PRP است؟
برای همه نه. PRF فاکتورهای رشد را آهسته‌تر و طولانی‌تر آزاد می‌کند و چند مطالعه نتایج امیدوارکننده‌ای از آن گزارش کرده‌اند، اما PRP شواهد علمی بیشتری دارد. انتخاب به نوع ریزش و شرایط هر فرد بستگی دارد.

چند جلسه PRP یا PRF برای مو لازم است؟
معمولاً ۳ تا ۴ جلسه‌ی اول با فاصله‌ی حدود یک ماه انجام می‌شود و بعد جلسه‌های نگهدارنده هر چند ماه یک بار. تعداد دقیق پس از معاینه مشخص می‌شود.

نتیجه‌ی PRP یا PRF مو از کی دیده می‌شود؟
کاهش ریزش معمولاً زودتر حس می‌شود، اما بهبود تراکم و ضخامت مو تدریجی است و معمولاً چند ماه پس از شروع جلسه‌ها دیده می‌شود.

PRP و PRF مو درد دارد؟
تزریق‌ها با سوزن بسیار ظریف انجام می‌شود و با بی‌حسی موضعی یا سرما، بیشتر افراد فقط ناراحتی خفیفی حس می‌کنند.

آیا PRP یا PRF جای داروهای ریزش مو را می‌گیرد؟
معمولاً نه. در ریزش ارثی، ترکیب این روش‌ها با داروهایی مثل ماینوکسیدیل اغلب نتیجه‌ی بهتری از هر کدام به‌تنهایی می‌دهد.

PRP و PRF برای همه‌ی انواع ریزش مو مؤثر است؟
خیر. بهترین نتیجه در ریزش ارثی مراحل اولیه تا متوسط دیده می‌شود. در ریزش ناشی از کمبود آهن یا تیروئید، اول باید علت درمان شود و در آلوپسی‌های اسکاردار این روش‌ها نقشی ندارند.

PRP و PRF از دیدگاه دیورا

در دیورا PRP و PRF مو از پرمراجعه‌ترین درمان‌ها هستند و هر دو روش انجام می‌شود. دکتر محمد اسدیان با بیش از بیست سال تجربه، انتخاب بین این دو را بر اساس نوع ریزش، شدت آن، سابقه‌ی درمان‌های قبلی و شرایط هر فرد انجام می‌دهد، نه بر اساس اینکه کدام روش «مد» است.

از نظر ما این روش‌ها بخشی از یک برنامه‌ی درمانی‌اند، نه کل آن. وقتی علت ریزش درست تشخیص داده شود و PRP یا PRF در کنار درمان‌های مناسب دیگر قرار بگیرد، نتیجه هم بهتر است و هم پایدارتر. جزئیات این خدمت را در صفحه‌ی PRP و PRF مو ببینید.