کلاژن یکی از فراوان‌ترین پروتئین‌های موجود در بدن انسان است که بخش بزرگی از پوست، مو و ناخن‌ها را شکل می‌دهد و از این رو، جای شگفتی نیست که واژه‌ای مطرح و بزرگ در دنیای زیبایی محسوب شود.
در این مطلب می‌خوانیم کلاژن در پوست چه نقشی دارد، چرا با گذشت زمان کم می‌شود، و چه کارهایی واقعاً به حفظ آن کمک می‌کنند.
کلاژن در پوست چه می‌کند؟
لایه میانی پوست، که درم نام دارد، از شبکه‌ای از رشته‌های کلاژن و الاستین ساخته شده است. کلاژن به پوست استحکام و قوام می‌دهد و الاستین به آن انعطاف می‌بخشد. هرچه این شبکه سالم‌تر و متراکم‌تر باشد، پوست سفت‌تر، صاف‌تر و مقاوم‌تر است. کلاژن انواع مختلفی دارد و انواعی که بیشترین سهم را در پوست دارند، همان‌هایی هستند که با افزایش سن کاهش می‌یابند.
چرا کلاژن با افزایش سن کم می‌شود؟
از حدود میانه دهه سوم زندگی، تولید کلاژن به‌تدریج کاهش می‌یابد و رشته‌های موجود نیز ضعیف‌تر و نامنظم‌تر می‌شوند. در زنان، کاهش هورمون استروژن پس از یائسگی این روند را سریع‌تر می‌کند. نتیجه، نازک‌تر شدن پوست، کاهش سفتی، ایجاد چین‌وچروک و افتادگی است. اما بخش بزرگی از این تغییرات به عواملی وابسته است که در اختیار ما هستند:
- اشعه فرابنفش خورشید: مهم‌ترین عامل بیرونی تخریب کلاژن است. پیری ناشی از آفتاب، بخش زیادی از تفاوت ظاهر پوست صورت با پوست نواحی پوشیده بدن را توضیح می‌دهد.
- سیگار: تولید کلاژن را کاهش و تخریب آن را افزایش می‌دهد و گردش خون پوست را مختل می‌کند.
- قند زیاد: مصرف زیاد قند و کربوهیدرات‌های ساده می‌تواند به سفت و شکننده شدن رشته‌های کلاژن کمک کند.
- کم‌خوابی و استرس مزمن: بر فرایندهای ترمیمی پوست اثر منفی دارند.
چگونه از کلاژن پوست محافظت کنیم؟
محافظت از کلاژن موجود، ساده‌ترین و مؤثرترین راه حفظ جوانی پوست است.
- ضدآفتاب هر روز: استفاده روزانه از ضدآفتاب با طیف گسترده، حتی در روزهای ابری و در فصل سرد، مهم‌ترین قدم است. تمدید آن هنگام حضور طولانی در آفتاب را فراموش نکنید.
- ترک سیگار: به نفع پوست و سلامت کل بدن است.
- تغذیه متعادل: بدن برای ساختن کلاژن به پروتئین کافی و ویتامین C نیاز دارد. میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات، لبنیات، تخم‌مرغ و ماهی را در برنامه غذایی خود بگنجانید.
- مراقبت پوستی اصولی: برخی ترکیبات موضعی، مانند مشتقات ویتامین A (رتینوئیدها) و ویتامین C، در پژوهش‌ها با بهبود کیفیت کلاژن پوست مرتبط بوده‌اند. رتینوئیدها ممکن است پوست را حساس و تحریک کنند و در بارداری نباید استفاده شوند؛ بنابراین انتخاب نوع و غلظت آن‌ها بهتر است با نظر پزشک باشد.
آیا مکمل‌های کلاژن مفیدند؟
مکمل‌های کلاژن خوراکی در سال‌های اخیر بسیار محبوب شده‌اند. کلاژن خوراکی در دستگاه گوارش به اجزای کوچک‌تر تجزیه می‌شود و برخی پژوهش‌ها اثر ملایمی بر رطوبت و انعطاف پوست گزارش کرده‌اند؛ اما نتایج یکسان نیست و بسیاری از این مطالعات کوچک یا کوتاه‌مدت بوده‌اند. مکمل کلاژن جایگزین ضدآفتاب، تغذیه سالم و مراقبت پوستی نیست. اگر بیماری کلیوی، حساسیت غذایی یا شرایط خاصی دارید، پیش از مصرف مکمل با پزشک مشورت کنید.
روش‌هایی که تولید کلاژن را تحریک می‌کنند
برخی روش‌های درمانی با ایجاد آسیب کنترل‌شده یا گرمای هدفمند در پوست، فرایند ترمیم طبیعی آن را فعال می‌کنند و به ساخته شدن کلاژن تازه کمک می‌کنند. میکرونیدلینگ، لیفتینگ با امواج رادیویی و درمان‌هایی که از فرآورده‌های خون خود فرد تهیه می‌شوند، از این دسته‌اند. اثر این روش‌ها تدریجی است و انتخاب میان آن‌ها به نوع پوست، شدت تغییرات و شرایط هر فرد بستگی دارد.
برای بررسی پوست خود و آشنایی با این روش‌ها، صفحه خدمات تخصصی پوست را ببینید یا برای مشاوره با دیورا تماس بگیرید.
