درست است که ژنتیک نقش کلیدی در داشتن موهایی زیبا را ایفا می‌کند. اما داشتن رژیم غذایی مناسب، شرایط آب و هوایی، و به طور کلی مراقبت‌های شما، برای داشتن موهایی سالم و جذاب بسیار مهم است.
هر تار مو از ریشه‌ای در عمق پوست سر می‌روید که فولیکول نام دارد. سلامت مو، پیش از هر چیز به سلامت همین فولیکول‌ها و پوست سر وابسته است. در این مطلب، عواملی را مرور می‌کنیم که در اختیار شما هستند و می‌توانند به سالم‌تر و شاداب‌تر ماندن موها کمک کنند.
چرخه رشد مو را بشناسید
موها همیشه در حال رشد نیستند. هر فولیکول یک دوره رشد طولانی، یک دوره کوتاه انتقالی و یک دوره استراحت دارد که در پایان آن، تار مو می‌ریزد و موی تازه جای آن را می‌گیرد. به همین دلیل، ریزش روزانه تعدادی مو کاملاً طبیعی است. گاهی پس از تب شدید، زایمان، استرس شدید یا رژیم‌های سخت، تعداد زیادی از فولیکول‌ها همزمان وارد دوره استراحت می‌شوند و چند ماه بعد ریزش محسوسی رخ می‌دهد که معمولاً با برطرف شدن علت، به‌تدریج بهتر می‌شود.
تغذیه؛ پایه سلامت مو
مو از پروتئینی به نام کراتین ساخته می‌شود و فولیکول‌ها از فعال‌ترین سلول‌های بدن هستند؛ بنابراین کمبودهای تغذیه‌ای زود روی مو اثر می‌گذارند.
- پروتئین کافی: تخم‌مرغ، لبنیات، حبوبات، ماهی و گوشت منابع خوبی هستند. رژیم‌های بسیار کم‌کالری و کم‌پروتئین از علل شایع ریزش مو هستند.
- آهن: کمبود آهن، به‌ویژه در زنان، با ریزش مو مرتبط است. پیش از مصرف مکمل آهن، بهتر است با آزمایش کمبود آن مشخص شود.
- روی، ویتامین D و ویتامین‌های گروه B: این مواد در رشد سلول‌ها نقش دارند. مصرف خودسرانه دوزهای بالای مکمل‌ها، به‌ویژه ویتامین A و سلنیوم، نه‌تنها کمکی نمی‌کند بلکه ممکن است خودش باعث ریزش مو شود.
- آب کافی و رژیم متنوع: یک برنامه غذایی متعادل و متنوع، معمولاً بیشتر از هر مکمل خاصی به سلامت مو کمک می‌کند.
شست‌وشو و مراقبت روزانه
شامپو را بر اساس نوع پوست سر انتخاب کنید، نه نوع موی بلند. پوست سر چرب ممکن است به شست‌وشوی مکرر نیاز داشته باشد و پوست سر خشک با شست‌وشوی کمتر راحت‌تر است. شامپو را روی پوست سر ماساژ دهید و نرم‌کننده را بیشتر روی ساقه و انتهای موها استفاده کنید.
- موهای خیس شکننده‌ترند؛ آن‌ها را با حوله به‌آرامی خشک کنید و از شانه‌های دندانه‌درشت استفاده کنید.
- استفاده مکرر از سشوار داغ، اتو و بابلیس، ساقه مو را خشک و شکننده می‌کند. دمای کمتر و استفاده از محافظ حرارتی کمک‌کننده است.
- بستن محکم و طولانی موها، به‌ویژه در خط رویش، می‌تواند به ریزش کششی منجر شود.
- رنگ، دکلره و صاف‌کننده‌های شیمیایی را با فاصله کافی انجام دهید و پس از آن به موها فرصت ترمیم بدهید.
آب‌وهوا، آفتاب و آلودگی
آفتاب شدید، هوای خشک، آب کلردار استخر و آلودگی هوا می‌توانند ساقه مو را خشک، کدر و شکننده کنند. در آفتاب از کلاه یا پوشش مناسب استفاده کنید، پس از استخر موها را با آب تمیز بشویید و در فصل‌های خشک، مرطوب‌کننده‌های مخصوص مو را فراموش نکنید.
استرس و خواب
استرس طولانی و کم‌خوابی بر هورمون‌ها و چرخه رشد مو اثر می‌گذارند. خواب کافی، فعالیت بدنی منظم و مدیریت استرس، علاوه بر سلامت عمومی، به سلامت مو نیز کمک می‌کنند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
ریزش مو گاهی نشانه یک مشکل زمینه‌ای است که با مراقبت خانگی بهتر نمی‌شود. در این موارد بهتر است معاینه شوید:
- ریزش ناگهانی و زیاد مو یا ریزشی که بیش از چند ماه ادامه دارد
- ایجاد نواحی بی‌مو یا کم‌پشتی پیشرونده در فرق سر یا جلوی سر
- خارش، پوسته‌ریزی شدید، قرمزی یا درد پوست سر
- ریزش مو همراه با علائمی مانند خستگی شدید، تغییر وزن یا بی‌نظمی قاعدگی
پزشک با معاینه پوست سر، بررسی الگوی ریزش و در صورت نیاز آزمایش، علت را مشخص می‌کند و درمان مناسب را پیشنهاد می‌دهد. برای آشنایی با روش‌های درمان ریزش و کم‌پشتی مو، صفحه خدمات تخصصی مو را ببینید.