بوتاکس چیست و چگونه کار می‌کند؟
بوتاکس نام تجاری یک پروتئین خالص‌سازی‌شده به نام بوتولینوم توکسین نوع A است. این ماده سیگنال عصبی را که باعث انقباض عضله می‌شود، موقتاً مسدود می‌کند. نتیجه‌اش شل شدن عضله‌ای است که به آن تزریق شده.
چین‌وچروک‌های پویا، مثل خط اخم، خطوط پیشانی و خنده‌های کنار چشم، بر اثر انقباض‌های تکراری همین عضلات ایجاد می‌شوند. وقتی عضله کمتر منقبض شود، پوست روی آن صاف‌تر می‌ماند و رشد خطوط هم کند می‌شود.
بوتولینوم توکسین از دهه ۱۹۸۰ در درمان اختلالات عضلانی چشم به کار رفت. کاربرد زیبایی آن پس از گزارش‌های بالینی دهه ۱۹۹۰ رایج شد (Carruthers و همکاران، ۱۹۹۲). سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) نیز در سال ۲۰۰۲ استفاده از آن را برای خطوط بین ابرو تأیید کرد.
بوتاکس برای کدام نواحی صورت انجام می‌شود؟
- خطوط پیشانی
- خط اخم (بین دو ابرو)
- خنده‌های کنار چشم (پنجه کلاغی)
- بالا آوردن ابرو به‌صورت ملایم (بر اساس تحلیل آناتومی چهره)
- خطوط بینی (خطوط «بانی»)
- چین‌های اطراف لب (کد بارکد)
- چانه‌ی پرتقالی (حالت گودی و ناصافی چانه)
- خط فک و گردن (در برخی موارد)
لازم نیست همه نواحی با هم درمان شوند. بسته به چهره و انتظار شما، برنامه‌ی درمان تنظیم می‌شود.
چه کسانی کاندیدای خوبی هستند؟
- افرادی که خطوط پویا (هنگام حرکت صورت) دارند
- کسانی که می‌خواهند خطوط عمیق‌تر شدن را به تأخیر بیندازند
- افرادی که انتظارات واقع‌بینانه دارند
بوتاکس برای همه مناسب نیست. چین‌های عمیق در حالت استراحت، شُل‌شدگی شدید پوست و از دست رفتن حجم صورت معمولاً به روش‌های دیگر مثل فیلر، RF، لیفت یا مزوتراپی نیاز دارند، یا ترکیبی از آن‌ها.
چه کسانی نباید بوتاکس انجام دهند؟
- بارداری و شیردهی
- بیماری‌های عصبی-عضلانی مثل میاستنی گراویس، سندرم لمبرت-ایتون و ALS
- حساسیت شناخته‌شده به اجزای بوتاکس
- عفونت یا التهاب فعال پوست در محل تزریق
- مصرف برخی داروها مثل بعضی آنتی‌بیوتیک‌های آمینوگلیکوزیدی (حتماً داروهای مصرفی را به پزشک بگویید)
- انتظارات غیرواقع‌بینانه (مثلاً صاف شدن کامل چین‌های عمیق)
مراحل انجام بوتاکس
۱. مشاوره و معاینه: ابتدا حرکات صورت در حالت استراحت و هنگام اخم، خنده و بالا بردن ابرو بررسی می‌شود. سابقه پزشکی، داروها و سابقه تزریق قبلی پرسیده می‌شود.
۲. تعیین نقاط تزریق: محل و میزان تزریق هر فرد متفاوت است. یک دوز یکسان برای همه جواب نمی‌دهد.
۳. تزریق: با سوزن بسیار ظریف و در چند نقطه انجام می‌شود. معمولاً ۱۰ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد و درد کمی دارد. در صورت نیاز می‌توان از بی‌حسی موضعی استفاده کرد.
۴. مراقبت بعد از تزریق: توصیه‌های لازم به شما داده می‌شود و می‌توانید به فعالیت روزمره برگردید.
چه زمانی نتیجه را می‌بینیم؟
- شروع اثر: معمولاً ۳ تا ۷ روز بعد
- اثر کامل: حدود ۱۴ روز بعد
- ماندگاری: به‌طور متوسط ۳ تا ۴ ماه (بسته به محل تزریق، دوز و متابولیسم فرد)
با تکرار منظم، بعضی افراد متوجه می‌شوند که فاصله‌ی بین جلسات کمی بیشتر می‌شود. این موضوع از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
مراقبت‌های بعد از بوتاکس
- تا ۴ ساعت دراز نکشید و سر را پایین نگیرید
- تا ۲۴ ساعت ناحیه تزریق را ماساژ ندهید یا فشار ندهید
- ۲۴ ساعت از ورزش سنگین پرهیز کنید
- ۲۴ تا ۴۸ ساعت از سونا، بخار و آفتاب مستقیم دوری کنید
- در ۲ هفته اول، حرکات معمول صورت داشته باشید؛ نیازی به اخم‌کردن عمدی نیست
- اگر قرار است فیلر یا لیزر انجام دهید، زمان‌بندی را با پزشک هماهنگ کنید
عوارض احتمالی
بیشتر عوارض خفیف و موقتی هستند:
- کبودی یا قرمزی ناحیه تزریق
- سردرد خفیف در ۲۴ ساعت اول
- حس سنگینی در پیشانی
- عدم تقارن موقت
عوارض نادرتر که اغلب به تکنیک و دقت تزریق مربوط می‌شوند:
- افتادگی پلک (پتوز)
- افتادگی ابرو
- چهره‌ی «یخ‌زده» بر اثر دوز بیش از حد
این عوارض موقتی‌اند و با گذشت زمان (هفته‌ها تا چند ماه) برطرف می‌شوند، چون بوتاکس اثر دائمی ندارد. دانستن آناتومی دقیق عضلات صورت و تزریق در عمق و نقطه‌ی درست، مهم‌ترین عامل کاهش این عوارض است.
اگر پس از تزریق مشکل تنفسی، دشواری در بلع یا ضعف عمومی شدید داشتید، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. این موارد بسیار نادرند.
نکاتی برای انتخاب محصول و مرکز
- از اصل بودن محصول مطمئن شوید (بسته‌بندی، برچسب و شماره‌ی ثبت سازمان غذا و دارو)
- محصول باید با شرایط نگهداری مناسب (سردخانه) نگهداری شده باشد
- بوتاکس را فقط پزشک دارای مجوز تزریق کند
- سؤال بپرسید: نام برند، میزان دوز و محل تزریق چیست؟
برندهای مختلفی مثل بوتاکس، دیسپورت، زئومین، نابوتا و نورونوکس وجود دارند. دوز هر برند با دیگری معادل نیست و پزشک باید با آن‌ها آشنا باشد.
سؤالات متداول
آیا بوتاکس دردناک است؟
معمولاً درد آن شبیه یک نیشگون ملایم است و تحمل آن آسان است.
بوتاکس چه سنی مناسب است؟
سن مشخصی وجود ندارد. تصمیم باید بر اساس وجود خطوط پویا، ژنتیک و نیاز فرد گرفته شود. بعضی افراد در اواخر دهه بیست به‌صورت پیشگیرانه و با دوز کم شروع می‌کنند، ولی لازم نیست همه این کار را بکنند.
آیا بوتاکس باعث وابستگی می‌شود؟
وابستگی فیزیکی ندارد. پس از قطع، عضلات به حالت قبل برمی‌گردند و چین‌ها به‌تدریج بازمی‌گردند.
آیا بوتاکس ظاهر صورت را غیرطبیعی می‌کند؟
با دوز مناسب و تزریق دقیق، حالت صورت طبیعی می‌ماند. چهره‌ی «یخ‌زده» نتیجه‌ی دوز زیاد یا تزریق نادرست است.
بوتاکس بهتر است یا فیلر؟
این دو برای مشکلات متفاوتی هستند. بوتاکس چین‌های ناشی از حرکت را درمان می‌کند و فیلر حجم از دست‌رفته را برمی‌گرداند. در مقاله‌ی جداگانه به این موضوع پرداخته‌ایم.
بین دو جلسه چقدر باید فاصله باشد؟
معمولاً حداقل ۳ ماه.
تجربه ما در کلینیک دیورا
طی سال‌ها فعالیت در حوزه زیبایی و پذیرش مراجعان متعدد، به چند نکته‌ی عملی رسیده‌ایم:
- بیشتر مراجعان به‌دنبال ظاهری طبیعی و جوان‌تر هستند، نه تغییر کامل چهره. به همین دلیل معمولاً دوز را محتاطانه شروع می‌کنیم و در صورت نیاز در ویزیت کنترل (حدود دو هفته بعد) اصلاح می‌کنیم.
- شکل و تحرک عضلات هر فرد با دیگری فرق دارد و نقشه‌ی تزریق باید شخصی‌سازی شود.
- بسیاری از مراجعان انتظار دارند بوتاکس همه‌ی چین‌ها را از بین ببرد. توضیح درست درباره‌ی محدودیت‌های این روش، رضایت پس از درمان را بیشتر می‌کند.
- در مواردی که مشکل اصلی افتادگی پوست یا از دست رفتن حجم است، بوتاکس به‌تنهایی کافی نیست و ترکیب با روش‌های دیگر مثل RF، مزوتراپی یا فیلر بهتر جواب می‌دهد.
- گاهی مراجعه‌کننده برای تزریق بوتاکس به ما مراجعه می‌کند، اما در معاینه متوجه می‌شویم روش دیگری مناسب‌تر است. ما همیشه روش درست را پیشنهاد می‌کنیم، نه صرفاً روش درخواستی را.
اگر می‌خواهید قبل از تصمیم‌گیری مشاوره بگیرید، برای رزرو نوبت با کلینیک دیورا تماس بگیرید: ۳۲۹۰۷۶۶۱-۰۲۵